Bosna Hersek’in doğusundaki Srebrenitsa’da 1995’te Sırplar tarafından gerçekleştirilen soykırımın 31’inci yıl dönümünde toprağa verilecek 10 kurbanın Potoçari Anıt Mezarlığı’na getirilen cenazeleri gözyaşlarıyla karşılandı.
Bosna Hersek’te 1992-1995 yıllarında yaşanan soykırımda hayatını kaybeden 10 Boşnak sivilin, yeşil çuhalara sarılı tabutları, Potoçari Anıt Mezarlığı’nın karşısındaki eski akümülatör fabrikasına omuzlarda taşınarak yerleştirildi.
Cumartesi günü düzenlenecek anma töreninin ardından toprağa verilecek kurbanların yakınları tabutları dua ve gözyaşlarıyla karşıladı.
Tabutlar, savaşta Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde görev yapan Hollandalı askerlerin üs olarak kullandığı eski akümülatör fabrikasında bekletildikten sonra yarın Potoçari Anıt Mezarlığı’na taşınacak.
Soykırım kurbanlarının cenazelerini taşıyan konvoy sabah saatlerinde Visoko kentinden hareket ederken, başkent Saraybosna’dan geçerek Potoçari’ye uğurlanmıştı.
“Beni öptü, gitti ve bir daha hiç dönmedi”
Babası Muhidin Osmanovic’in tabutunu eliyle okşayan Mediha Dozic, gazetecilere yaptığı açıklamada, yaşadığı acıyı anlatmasının mümkün olmadığını söyledi.
Dozic, 1995 yılında 5 yaşında olduğunu ve Srebrenitsa’nın işgalinden önce babasını son kez gördüğünü belirterek, “Beni öptü, gitti ve bir daha hiç dönmedi. Onu yıllar önce bulmuşlardı ama bu yeterli değildi. Daha fazla kemiğin bulunmasını bekledik. Bu yıl birkaç kemik daha bulundu ve sonunda onu defnedebileceğiz.” dedi.
Bu yıl defnedilecek cenazelerden biri de Muriz Barakovic’e ait. Eşi Nezira Barakovic, kocasının öldürüldüğünde 22 yaşında olduğunu ifade etti.
Barakovic, 30 yıldan fazla bu defin için beklediğini dile getirerek, şöyle devam etti:
“Çok zor, eşimi defnediyorum. Onu son kez 11 Temmuz’da gördüm. O gün ayrıldık ve bir daha asla görüşemedik. Onu defnetmek çok zor, bu kararı vermek benim için çok zordu çünkü yalnızca başı bulunmuştu. İnsan büyük bir sıkıntı hissediyor. Ama onu defnetmeye karar verdik. En azından mezarının nerede olduğunu bileyim, gelip Fatiha okuyabileyim. Benim için en önemlisi bu.”
Soykırımın 31. yılında 10 cenaze defnedilecek
Potoçari Anıt Mezarlığı’na taşınacak tabutlar, 11 Temmuz’da kılınacak cenaze namazının ardından toprağa verilecek.
Potoçari Anıt Mezarlığı’nda 11 Temmuz’daki 31. yıl anma törenlerinde defnedilecek 10 kurbandan en genci öldürüldüğünde 20 yaşında olan Senad Jusic, en yaşlı kurban ise katledildiğinde 56 yaşında olan Ramo Dautovic.
Bu yıl toprağa verilecek 10 kişinin isimleri şöyle sıralandı:
“Senad Jusic, Muriz Barakovic, Hamed Music, Ramo Alic, Muhidin Osmanovic, Huso Cerimovic, Nuko Nukic, Ahmet Guster, Asım Kunic ve Ramo Dautovic.”
Srebrenitsa’da neler yaşandı?
Srebrenitsa’nın 11 Temmuz 1995’te Ratko Mladic komutasındaki Sırp birliklerince işgal edilmesinin ardından BM bünyesindeki Hollandalı askerlere sığınan sivil Boşnaklar, daha sonra Sırplara teslim edildi.
Kadın ve çocukların Boşnak askerlerin kontrolündeki bölgeye ulaşmasına izin veren Sırplar, en az 8 bin 372 Boşnak erkeği ormanlık alanlar, fabrikalar ve depolarda katlettikten sonra toplu mezarlara gömdü.
Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı, 2007’deki kararında, Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesinden (ICTY) gelen kanıtlar doğrultusunda, Srebrenitsa ve civarında yaşananları “soykırım” olarak nitelendirdi.
Savaşın ardından kayıpları bulmak için başlatılan çalışmalarda, toplu mezarlarda cesetlerine ulaşılan kurbanlar, kimlik tespitinin ardından her yıl 11 Temmuz’da Potoçari Anıt Mezarlığı’nda düzenlenen törenle toprağa veriliyor.
Potoçari Anıt Mezarlığı’nda şimdiye kadar 6 bin 772 kurban defnedilirken, 250 kurban ailelerin isteğiyle yerel mezarlıklarda toprağa verildi. Srebrenitsa Soykırımı’nda hayatını kaybeden ve cenazesine ulaşılamayan 1000’den fazla kişi bulunuyor.
Srebrenitsa Soykırımı kurbanlarından kemikleri bulunup kimliği tespit edilenlerin cenazeleri, 77’si toplu mezar olmak üzere 150 farklı noktadan çıkarıldı.
Bu yılki anma törenlerinin ardından Potoçari Anıt Mezarlığı’na defnedilen soykırım kurbanlarının sayısı 6 bin 782 olacak.
